From 1 - 10 / 10
  • The Arctic Council’s 2009 Arctic Marine Shipping Assessment (AMSA) identified a number of recommendations to guide future action by the Arctic Council, Arctic States and others on current and future Arctic marine activity. Recommendation II C under the theme Protecting Arctic People and the Environment recommended: “That the Arctic states should identify areas of heightened ecological and cultural significance in light of changing climate conditions and increasing multiple marine use and, where appropriate, should encourage implementation of measures to protect these areas from the impacts of Arctic marine shipping, in coordination with all stakeholders and consistent with international law.” As a follow-up to the AMSA, the Arctic Council’s Arctic Monitoring and Assessment Programme (AMAP) and Conservation of Arctic Flora and Fauna (CAFF) working groups undertook to identify areas of heightened ecological significance, and the Sustainable Development Working Group (SDWG) undertook to identify areas of heightened cultural significance. The work to identify areas of heightened ecological significance builds on work conducted during the preparation of the AMAP (2007) Arctic Oil and Gas Assessment. Although it was initially intended that the identification of areas of heightened ecological and cultural significance would be addressed in a similar fashion, this proved difficult. The information available on areas of heightened cultural significance was inconsistent across the Arctic and contained gaps in data quality and coverage which could not be addressed within the framework of this assessment. The areas of heightened cultural significance are therefore addressed within a separate section of the report (Part B) and are not integrated with the information on areas of heightened ecological significance (Part A). In addition, Part B should be seen as instructive in that it illustrates where additional data collection and integration efforts are required, and therefore helps inform future efforts on identification of areas of heightened cultural significance. The results of this work provide the scientific basis for consideration of protective measures by Arctic states in accordance with AMSA recommendation IIc, including the need for specially designated Arctic marine areas as follow-up to AMSA recommendation IId. Reference: AMAP/CAFF/SDWG, 2013. Identification of Arctic marine areas of heightened ecological and cultural significance: Arctic Marine Shipping Assessment (AMSA) IIc. Arctic Monitoring and Assessment Programme (AMAP), Oslo. 114 pp. Data avaiable from: source: <a href="http://www.amap.no/documents/doc/Identification-of-Arctic-marine-areas-of-heightened-ecological-and-cultural-significance-Arctic-Marine-Shipping-Assessment-AMSA-IIc/869" target="_blank">Identification of Arctic marine areas of heightened ecological and cultural significance</a>

  • Fiskmerkingar hafa verið stundaðar í sjó, ám og vötnum um árabil. Upplýsingar sem fást með merktum fiski nýtast meðal annars við rannsóknir á útbreiðslu, fari og dánartíðni. Einnig eru fiskmerkingar notaðar við vöktun og til að fylgjast með með hópum eða stofnum fiska um lengri eða skemmri tíma.

  • Meðal hlutverka Hafrannsóknastofnunar er að halda skrá yfir upplýsingar um hvali sem reka á land við Ísland og taka þátt í alþjóðlegu samstarfi um slíkar skráningar. Árið 2005 var vísindalegt hlutverk stofnunarinnar í þessu samhengi formfest með samkomulagi ýmissa ríkisstofnana um vinnulag og verkaskiptingu varðandi hvalreka. Þar er stofnuninni falið að sjá um skráningar hvalreka og rannsóknir á þeim.

  • Plöntusvif eru smáar lífverur sem svífa um ofarlega í yfirborðslögun sjávar og flokkast til plantna sem stunda ljóstillífun og eru frumbjarga. Þrátt fyrir að þau séu agnarsmá eru plöntusvif mikilvægustu lífverur sjávarins, þau eru grunnur að fæðukeðju sjávarins og eiga auk þess stóran þátt í súrefnisframleiðslu jarðarinnar en helmingur súrefnisins sem við öndum að okkur kemur frá plöntusvifi. Plöntusvif getur hins vegar líka haft skaðleg áhrif lífríki sjávarins því þegar sjórinn er hlýr og sólarljósið er sem mest þá fjölgar plöntusvifið gríðarlega hratt og getur myndað þörungablómi.

  • Líffræðiupplýsingar um fiska og önnur sjávardýr, úr leiðöngrum og sýnatöku úr afla. Í fiskagrunni stofnunarinnar eru upplýsingar um rannsóknir frá byrjun síðustu aldar til dagsins í dag, þannig eru elstu gögnin frá árinu 1902. Rannsóknir byggja oftast á leiðöngrum sem farnir eru ýmist með skipum stofnunarinnar eða leiguskipum.

  • Fjölmargir eðlis- og efnafræðilegir þættir hafa áhrif á útbreiðslu dýrategunda. Til þess að geta spáð fyrir um hvernig lífverur munu bregðast við breyttum aðstæðum í framtíðinni, t.d. hlýnandi umhverfi, þarf að gera sér grein fyrir tengslum dýrasvifsins við umhverfisþætti og uppsjávarfiskistofna. Á hafsvæðinu austan við Ísland, gætir mikilla öfga í umhverfisaðstæðum. Áraskipti eru á magni pólsjávar úr norðri, sem er kaldur og seltulítill, og selturíks og hlýs Atlantssjávar úr suðri. Útbreiðsla þessara ólíku sjógerða getur haft áhrif á útbreiðslu, samfélagsgerð og samspili dýrasvifs og fiska. Frá árinu 1970 hefur Hafrannsóknastofnun farið í umfangsmikla leiðangra austur fyrir Ísland að vori og safnað gögnum um frumframleiðni, dýrasvif og síld og mælt umhverfisbreytur, þ.á.m. seltu, hita og næringarefni. Í þessari rannsókn munum við einblína á tvö ólík svæði, kalda sjóinn austur og norðaustur af Íslandi (66-67.5°N, 9-12°W) og hlýja sjóinn í suðaustri (63.5-65°N, 9-12°W) og leitast við að svara eftirfarandi spurningum: Hefur tegundasamsetning, þroski og magn dýrasvifs breyst undanfarin 22 ár (1995-2017)? Er samband á milli umhverfisbreyta, þroska og magns dýrasvifs og magns og göngumynsturs síldar? Endurspeglar hlutfall og magn dýrasvifs í sjónum fæðu síldarinnar, þ.e. er síldin að velja sér fæðu? Markmið verkefnisins er að fá heildrænan skilning á samspili umhverfisþátta, dýrasvifs og síldar í uppsjávarvistkerfinu austan við Ísland. Niðurstöður rannsóknarinnar verða nýttar til þess að skilja betur göngumynstur og fæðuvistfræði síldarinnar og til að kortleggja samfélagsgerð dýrasvifsins. Aukinn skilningur á dýrasvifinu, sem er einn mikilvægasti fæðuhlekkur hafsins, og samspili þess við fiskistofna sem lifa í uppsjónum, er nauðsynlegur til þess að hægt sé að spá fyrir um breytingar á komandi árum.

  • Markmið verkefnisins er að skilgreina helstu búsvæði í hafinu kringum Ísland, skrá útbreiðslu þeirra og umfang og jafnframt að meta mikilvægi þeirra og þörf fyrir verndun. Búsvæði á hafsbotni mótast af landslagi og setgerð botnsins, dýpi, hita, seltu, straumum og þeim lífverum sem eru til staðar á hverju svæði. Þannig er tegundasamsetning botndýra ólík eftir því á hvaða dýpi þau eru eða hvort þau eru fyrir norðan land, þar sem er kaldur sjór og gjarnan tegundir sem eru tengdar við heimskautin, eða fyrir sunnan þar sem er hlýrri sjór. Allt stuðlar þetta að miklum fjölbreytileika lífríkisins. Kortlagning á búsvæða er undirstaða þess að geta metið áhrif og eða breytingar á vistkerfið svo hægt sé að nýta auðlindir hafsins á ábyrgan hátt og vernda þau svæði sem sérstakega þarf að gæta. Viðkvæm búsvæði Kóralsvæði eru dæmi um sérstök eða viðkvæm búsvæði sem mikil þörf er á að vernda. Nú þegar hafa nokkur kóralsvæði verið vernduð og unnið er að því að skilgreina fleiri viðkvæm búsvæði. Kóralsvæðin eru aðallega á landgrunnskantinum fyrir sunnan land. Kóralrif eru einnig uppi á kantinum en þar eru þau mikið skemmd enda nálægt eða á miðri togslóð. Einnig finnst kórall út af Vesturlandi og Vestfjörðum.

  • Árið 2000 réðst Hafrannsóknarstofnunin í viðamikla kortlagningu hafsbotnsins með tilkomu hafrannsóknaskipsins Árna Friðrikssonar RE 200. Skipið er búið fjölgeisladýptarmæli (e. multibeam echo sounder) sem sérstaklega er ætlað til þess verkefnis. Markmið verkefnisins er að afla þekkingar um hafsbotninn innan efnahagslögsögu Íslands sem mun nýtast í margháttuðum tilgangi og er forsenda fyrir vísindalegri nálgun við sjálfbærri nýtingu, vernd og rannsóknir auðlinda í hafinu, á, í og undir hafsbotni. Hingað til hefur þekkingin nýst við rannsóknir á lífríki hafsins, eðliseiginleikum sjávar og jarðfræði hafsbotns. Hafrannsóknastofnun veitir almennan aðgang að fjölgeislamæligögnum um kortlagningu hafsbotnsins á eftirtöldum svæðum: Arnarfjörður Drekasvæði Hali Dohrnbanki Ísafjarðardjúp Jökulbanki Kolbeinseyjarhryggur og nágrenni Kolluáll Kötluhryggir Langanesgrunn Látragrunn Nesdjúp Reykjaneshryggur og nágrenni Suðaustan Lónsdjúps Suðvestan Jökuldjúps Sunnan Selvogsbanka Sunnan Skeiðarárdjúps Sunnan Skerjadjúps Vesturdjúp Víkuráll

  • Í grunninum eru upplýsingar um botnþörunga sem safnað hefur verið í fjörum og á grunnsævi við Ísland. Upplýsingar eru um tegund, fundarstað, söfnunartíma, nafn safnara og nafn þess sem greindi tegundina. Í sumum tilfellum er einnig skráðar upplýsingar um æxlunareinkenni eintaksins og aðrar upplýsingar um eintakið sem þykja áhugaverðar. Botnþörungar eru þörungar sem vaxa í fjörum og landgrunni, þeir festa sig við botn, steinar eða aðrir þörunga og finnast yfirleitt á 20m til 40m dýpi en neðar en það er ekki nægt sólarljós til að þörungar geta vaxið. Botnþörugnar skiptist í þrjá meginhópa, grænþörungar, brúnþörungar og rauðþörugnar og ræðst nafnið á ráðandi lit í hverjum hóp fyrir sig. Grænþörungar hafa dreift meira í ferskvatni og á landi en brún- og rauðþörungar lifa eingöngu í sjó. Fyrir utan kalkþörungar eru þörungar yfirleitt mjúkir og sveigjanlegir, sumir þörungar hafa þykkar blöðrur en aðrir eru aðeins örþunn himna, örfínir þræðir eða skorpur á steinum og dýrum.

  • Eitt af markmiðum Hafrannsóknastofnar er að afla þekkingar um eðlis- og efnafræðilega eiginleika sjávar umhverfis Ísland, einkum með tilliti til áhrifa á lífríkið. Sjórannsóknir er samheiti rannsókna af þessu tagi og mörg verkefni miða að þessari þekkingaröflun. Til þeirra teljast ýmis verkefni sem eru nokkurs konar vöktun á Íslandsmiðum.